Systeem dat meeluistert en de notitie vormt: daar groeit de publicatiekeuken rond snel, vooral sinds vaste toetsing met controlegroepen. De eerste reeks studies is binnen. Minder spetterend op papier dan in slides, en daarom de moeite waard om recht te lezen.
Tijdwinst: minder dan beloofd, maar reëel
Een randomized controlled trial uit 2025, gepubliceerd in NEJM AI, vond een tijdwinst van 41 seconden per notitie bij gebruik van Nabla ten opzichte van de controlegroep. Een prospectieve observationele studie uit Singapore vond een reductie van 0,8 minuten per consult, consistent met eerdere observationele data van Sutter Health, Stanford en The Permanente Medical Group.
De grootste studie tot nu toe, gepubliceerd in JAMA in april 2026 en uitgevoerd onder 1.800 clinici in vijf academische centra, vond een besparing van 16 minuten documentatietijd per acht uur patiëntenzorg. Voor huisartsen specifiek was het effect groter: 26,9 minuten minder documentatietijd per acht uur.
De eerlijke conclusie: tijdwinst per consult ligt ergens tussen de 40 seconden en twee minuten, afhankelijk van de setting, het systeem en hoe intensief het wordt gebruikt. Op jaarbasis telt dat mee, maar de avonden kaal zien met alleen software is geen reële belofte uit dit onderzoek.
Burn-out: hier zit het echte effect
Dit verraste me. De tijdwinst is matig. Het effect op ervaren werkdruk is dat niet.
Een kwaliteitsverbeteringsstudie over 263 artsen en verpleegkundig specialisten in zes Amerikaanse zorgsystemen, gepubliceerd in JAMA Network Open in oktober 2025, vond dat het percentage artsen met burn-out na 30 dagen gebruik van de scribe daalde van 51,9% naar 38,8%. Een daling van 13 procentpunt in een maand.
Bij Mass General Brigham, waar meer dan 3.000 zorgverleners het systeem inmiddels gebruiken, was de absolute daling in burn-outprevalentie 21,2% na 84 dagen. Bij Emory Healthcare was er een toename van 30,7% in documentatiegerelateerd welbevinden.
Hoe kan dat, als de tijdwinst zo bescheiden is? De verklaring die ik het meest plausibel vind: het gaat niet om de minuten zelf, maar om de cognitieve last. Documenteren terwijl je luistert, of onmiddellijk na een intensief gesprek een notitie typen, kost meer energie dan de tijd suggereert. Als dat wegvalt, voelt de dag anders. Dat is niet soft. Dat is fysiologie.
Uitgebreider: Burn-out en documentatiedruk.
Oogcontact en patiëntbetrokkenheid
Een detail dat in de meeste samenvattingen verdwijnt: de Singapore-studie mat ook oogcontact. Bij scribe in gebruik steeg de oogcontacttijd met 10,6%, van gemiddeld 69,6% naar 77,1% van de consultduur. Significant.
Een arts die minder typt kijkt meer naar de patiënt. Dat klinkt logisch. Dat het meetbaar is, is toch iets anders. Patiënten merkten het ook: van de 39 bevraagde patiënten gaf 69,2% aan dat hun arts meer aandacht voor hen had tijdens het consult. Geen van de bevraagde patiënten gaf aan ongemak te ervaren bij het gebruik van de technologie.